Formülasyon

Su Sertliği ve Şelatlayıcılar: EDTA, GLDA, MGDA ve Sitrat

Aynı formülle üretilen bir deterjan, bir şehirde bol köpük verirken başka bir şehirde zayıf kalabilir. Bu farkın en yaygın nedeni suyun sertliğidir. Şelatlayıcılar, sertliğe yol açan iyonları bağlayarak ürünün farklı sularda benzer performans göstermesine yardımcı olur.

Safol Kimya8 Kasım 20262 dk okuma

Su sertliği nedir?

Su sertliği, suda çözünmüş halde bulunan başta kalsiyum ve magnezyum olmak üzere çok değerlikli metal iyonlarının miktarını ifade eder. Sertlik farklı birimlerle ifade edilebilir; yaygın kullanılan Fransız sertlik derecesinde (°fH) 1 derece, litrede 10 miligram kalsiyum karbonata eşdeğer sertliğe karşılık gelir. Sertlik, suyun kaynağına bağlı olarak bölgeden bölgeye belirgin farklılık gösterir.

Sertlik ürünleri nasıl etkiler?

Kalsiyum ve magnezyum iyonları anyonik yüzey aktiflerle ve sabunlarla birleşerek temizleme gücünü düşürür, köpüğü azaltır ve yüzeylerde kalıntı bırakabilir. Çamaşırda grileşme ve sertleşme, bulaşıkta lekeler, armatürlerde kireç ve sıvı ürünlerde bulanıklık sertliğin tipik sonuçlarıdır. Eser miktarda bulunan demir ve bakır gibi metal iyonları ise oksidasyonu hızlandırarak üründe renk ve koku değişimine yol açabilir.

Şelatlayıcı nasıl çalışır?

Şelatlayıcılar, metal iyonlarını birden fazla noktadan bağlayarak suda çözünür kompleksler oluşturan moleküllerdir. Bağlanan iyon artık yüzey aktiflerle tepkimeye giremez, kireç olarak çökemez ve oksidasyonu hızlandıramaz. Bu sayede ürün sert suda da performansını korur, raf ömrü boyunca rengi ve kokusu daha kararlı kalır.

Başlıca şelatlayıcılar

EDTA ve tuzlarıTetrasodyum EDTA ve Disodyum EDTA geniş bir pH aralığında güçlü bağlama sağlar ve uzun süredir kullanılır. Biyolojik olarak kolay parçalanmadığı için alternatiflerine ilgi artmıştır.
GLDA ve MGDATetrasodyum Glutamat Diasetat (GLDA) ve MGDA biyolojik olarak kolay parçalanabilen şelatlayıcılardır; EDTA yerine tercih edilebilir.
SitratlarTrisodyum Sitrat (Dihidrat) daha zayıf bir şelatlayıcıdır; ancak ekonomik ve biyolojik olarak kolay parçalanabilir olduğu için deterjanlarda yapıcı olarak yaygın biçimde kullanılır.
GlukonatlarSodyum Glukonat özellikle güçlü bazik ortamlarda etkilidir; endüstriyel yağ çözücülerde ve şişe yıkama ürünlerinde tercih edilir.
FosfonatlarEtidronik Asit (HEDP) ve PBTC (Fosfonobütan Trikarboksilik Asit) gibi fosfonatlar düşük oranlarda kireç oluşumunu önlemede etkilidir; endüstriyel temizlikte ve su şartlandırmada sık kullanılır.

Nasıl seçilir?

Seçim yapılırken ürünün pH değeri, hedeflenen su sertliği, diğer bileşenlerle uyum, çevresel beklentiler ve maliyet birlikte değerlendirilmelidir. Kozmetik ürünlerde şelatlayıcılar genellikle düşük oranlarda kullanılır ve koruyucu sistemini destekler; deterjanlarda ise daha yüksek oranlarda yapıcı görevi üstlenir. Deterjanlardaki yapıcıların rolünü çamaşır deterjanı hammaddeleri yazımızda, tüm şelatlayıcıları Koruyucular, pH Düzenleyiciler ve Şelatlayıcılar kategorimizde, su arıtmaya yönelik hammaddeleri ise Su Arıtma ve Havuz Kimyasalları sayfamızda bulabilirsiniz.

Talebinizi iletinHammadde, private label veya toptan ürün ihtiyacınız için ekibimiz size uygun teklifi hazırlasın.
Teklif Al